Teloorgang

Het is eigenlijk niet veel anders dan met het woord zelf…. teloorgang. Niet vaak meer gebruikt en dus loopt het gevaar om in de vergetelheid te geraken. Voor een groot deel ook dus de  geschiedenis van dit land en daarom er maar eens een blog aan gewijd.

Eén van de eerste dingen waar ik me in dit deel van Europa aan ergerde, of beter gezegd, over verbaasde (en ik heb het ooit eerder geschreven) is dat Oost Europa wel in staat was tot de meest technologische hoogstandjes, maar dat tegelijkertijd het wc papier overal scheurde behalve op de daarvoor bedoelde perforatie. Had iets te maken met betrokkenheid bij wat je produceerde. Wat een rare intro, zul je mogelijk denken en dat klopt, maar ik verklaar me nader. Het systeem waarmee ik dus die hoge foto’s maak is geproduceerd in Australië en een belangrijk deel daarvan is de radiografische besturing. De man die indertijd voor dat deel van het systeem verantwoordelijk was had er een zooitje van gemaakt en is vervolgens door de ontwerper vrij snel weer op de Australische keien gezet. Ondertussen zit ik dus met de gebakken peren en moest dus maar wennen aan de hier en daar optredende kuren. De laatste tijd echter werden de kuren zo storend dat ik er niet meer echt op kon vertrouwen en moest er een oplossing worden gevonden en wat logischer dan op zoek te gaan naar mensen die er echt verstand van hebben. Na een lange zwerftocht over het web belandde ik zodoende bij een fanaat op dit gebied die er alles, maar dan ook alles van weet en ook nog eens de drijvende kracht achter de ‘modelbouw en radio-control club’  van Pécs. Gisteren had ik een afspraak met hem en samen met zijn makker nam hij mijn mini ‘Houston-control’ onder de loupe. Mogelijkheden ten over en die gaan we, als het goed is, de komende weken uitvoeren zodat ik vanaf dat moment probleemloos kan werken. Na de diagnose werd ik toch wel benieuwd. Hoeveel leden… hoe lang bestaat dit al en meer van dit soort originele vragen. Ik kreeg meteen een rondleiding en al snel bleek ook hier de vooruitgang, in het geval van de vereniging, meer een teloorgang. Ooit telde men ruim driehonderd leden en nu nog net vijftig. Indertijd hield men zich bezig met alles wat je aan een draad kon besturen en waren zowel het lidmaatschap als materialen gratis. Zo vlogen er modelvliegtuigen ‘by wire’, reden er modelauto’s ‘by wire’ en nog veel meer. Stukje bij beetje deed ook hier achter het toenmalige IJzeren Gordijn de RC ( radio control) haar intrede en raakten de modellen steeds vrijer van het ‘draadje’. Knotsen van auto’s en lellen van vliegtuigen die zo groot waren dat ze alleen nog maar vanaf het echte vliegveld mochten worden gevlogen. Zo kregen ze ook ooit van de overheid een prototype cadeau wat de bedoeling had gehad om als op afstand bestuurbaar spionagevliegtuig te dienen, compleet met boordcamera. Ze hebben dat ding toen maar omgebouwd. Camera eruit en op die plek een  bommenluik van waaruit, tijdens grote festiviteiten, een lading snoep over de aanwezige kinderschare kon worden gelost.

Het gebouw is niet meer te onderhouden en de interesse van de jeugd gaat nu  naar andere dingen dan een ‘stom’ modelletje…. tenzij het misschien aan de juiste maten voldoet?  Het is als met vele verenigingen en dus drijft de boel nog op een paar fanatieke vrijwilligers die tegen de tijd vechten. De tegenover hun clubgebouw gelegen schaatsarena heeft alle parkeerplek voor de deur in beslag genomen en daardoor zou misschien lijken alsof het hier een populaire boel zou zijn.  We lopen door de diverse gebouwen en komen van de ene vol met herinneringen gestouwde ruimte in de ander. Vocht loopt vanuit de plafonds over de muren en dan ineens, tussen al die vergane glorie en klerezooi, valt mijn oog op een juweeltje. Een model dat toch ergens uit de late jaren vijftig of hooguit begin zestig moet zijn….. by wire, wel te verstaan. Wanneer hij het model ter hand neemt aait hij liefdevol over het materiaal en wijst naar alle details…”Allemaal met de hand gemaakt….. ook het aluminium deel… allemaal handwerk” ( ik moest meteen weer aan dat wc papier denken…. ze kónden het dus wel…. mooie en functionerende dingen maken…)  Omdat ik het model graag toch even buiten wil fotograferen zijn we ineens bij ‘de ring’. Daar, binnen een gazen hekwerk bevind zich, inmiddels onzichtbaar door het overwoekerende onkruid, de dertig meter doorsnee metende betonbaan. Een cirkelvormige baan waar in het midden nog slechts een stuk van een oude stalen paal zichtbaar is waaraan de ‘wire’ werd vastgemaakt waardoor de modelauto zijn rondjes kon rijden. Hij weet nog dat er dan het hele weekeinde honderden neuzen tegen het gaas gedrukt stonden en ademloos deze toenmalige wonderen van techniek aanschouwden. Snerpende, kleine benzinemotortjes die de lucht bezwangerden met de voor fans zo bekende ethanol-lucht. Maar, zo wil ik weten, hoe stopten ze dan die dingen weer? Hij wijst op het model en met name op dat rechthoekige palletje dat er net boven uitsteekt. “Kijk, daar hebben ze van alles op geprobeerd te verzinnen, maar eenHongaarse bezem was het beste. Ze namen dan de steel ter hand en het bezemdeel hielden ze dan net boven de baan. En als dan dat ding voorbij raasde dan tikten ze net dat palletje aan….  en dan viel de motor stil. En vergis je niet….. dit model haalde de 200 km per uur! ”  Hij is druk doende om al die oude modellen en de geschiedenis op te laten nemen in een museum, maar tot nu toe heeft niemand interesse getoond. Het zal gaan zoals met veel dingen hier in dit land….”Ja, het heeft bestaan…… maar we hebben wel andere dingen aan ons hoofd”.

Is het een juweeltje? Kijk, dat palletje steekt er precies bovenuit.... de noodrem.

Een stukje historie

Prachtig, die details....

Deze 'scheurde' dus wel.. integenstelling tot het wc papier.... en dat zonder perforatie.

Daar zijn geen woorden voor nodig.... toch?

Op de rechter foto zie je nog het grootst model wat ze ooit bouwden. Een spanwijdte van3.60m.

Op de voorgrond het staartstuk van de 'Candy Bomber'.

 

 

 

4 thoughts on “Teloorgang

  1. dit soort ontmoetingen die vanwege een specifiek doel plaatsvinden en dan weer zo’n uiterst boeiende ervaring plus goed verhaal opleveren geven toch de jeu aan het leven, ookal gaat het hier over teloorgang….je weet maar nooit wat er nu, ná jullie gesprek en straks samenwerking voor jouw mast, weer op gang komt bij deze club….oftewel hoe balletjes rollen. Maar dat het balletje aan het rollen is geslagen, ik denk het!

  2. Ik zie Cherry Duins, die met weemoed en verlangen over damals spreekt, tegen de accoustische achtergrond van een VPRO-deuntje. Zo denk ik ook nog weleens aan motorpolo op het VFC-terrein. En het Schuco-autootjes aan een draadje van Wim Freeman. Om van de opwindlocomotiefjes maar te zwijgen. Maar bedenk dat de huidige jeugd over 70 jaar (want tegen die tijd mogen ze verwachten de 115 wel te halen…) met vergelijkbare weemoed terugkijken naar onze huidige tijd. Met z’n Playsations en 3d-brillen… achja.

  3. Vandaag was ik aan het knotten bij boer Rodenburg aan de Woudweg. Het toekomstige A4-tracé wordt nu in ieder geval nog volop gebruikt voor modelvliegtuigjes. Het was trouwens een prachtige dag om in de polder bezig te zijn.
    groetjes, Corry.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s