Ingeburgerd.

KortLevens verhalen en andere dierenvertellingen.

Hoewel er hier in Hongarije niet echt een cursus voor bestaat, zoals in Nederland, heb ik toch het idee dat wij het afgelopen jaar zijn ingeburgerd. Misschien nog niet helemaal, maar we zijn een heel eind op weg. Hoe hebben wij dit onderricht van de Hongaarse cultuur ondervonden? Aan den lijve. En wij noemen dit de wachtkamercultuur.

Wij begonnen natuurlijk bij huisarts Eva. Daar leerden we uren wachten maar tegelijk ontdekten we als we gewoon even belden dat we dan keurig op de afgesproken tijd werden binnen geroepen. Bij de uroloog hebben we ook uren doorgebracht op plastic stoelen tussen veelal zuchtende mannen. Communiceren leer je niet echt in zo’n wachtkamer. Dat was wel anders bij de oncoloog in Budapest maar daar breng je dan ook gemiddeld drie uur met elkaar door. Het zou wel vreemd zijn als daar geen gesprek uit voort zou komen. Ondertussen raakten we door de wol geverfd en draaiden we onze hand niet meer om toen wij bij de radioloog een overvolle kelder met wachtenden zagen. Of het laboratorium waar tientallen mensen keurig in de rij stonden te wachten tot hun nummer werd opgeroepen. Bij de reumatoloog ging het wat rapper maar bij röntgenafdeling zat ik weer gewoon een uur in mijn eentje. Niemand voor me, niemand achter me. Bij de neuroloog leek het alsof het wachten lang zou worden maar deze volle gang bleek plaats te bieden voor meerdere patiënten en verschillende artsen. Dan valt een uurtje vanzelfsprekend mee. Het leukste wachten was trouwens in Pécs toen wij een gebouw binnen stapten waar Hans zijn eerste echte Hongaarse pensioen ging aanvragen. Althans, het ging om wat stempels en kopieën die door speciaal daarvoor opgeleide mensen wordt afgehandeld. Wij hadden nummer 97 en nummer 51 stapte net de deur van het afhandelingskantoor binnen. We hebben onze strategie gewijzigd en dat heeft de betekenis dat je overal de humor van in moet zien. We hebben samen (Hans is daar beter in maar ik leer snel) mensen zo aan het lachen gekregen dat er tranen aan te pas moesten komen. En toen waren we ineens aan de beurt, de tijd vloog echt voorbij. Vanaf nu zullen we dus als komisch duo door het leven gaan als het om volle wachtkamers gaat.

Wat maakt het uit, op je pensioen moet je ook jaren wachten.


Maar het fijnste wachten is in het zwembad van Szigetvár. Het duurt nooit lang, de elektrotherapie werkt fantastisch en de massage is om te kwijlen. En de mensen zijn aardig. Wie wil er niet wachten op mensen die je beter maken en nog aardig zijn ook?

Vanmorgen om acht uur hebben we Laci en Eszti opgepikt om het jaar mooi af te sluiten. Ik had mijn laatste afspraak van dit jaar en vonden dat wel een feestje waard. We reden naar Szigetvár, zij en Hans verdwenen in het warme water. Ik liet de fantastische behandeling volledig over me heen komen en voegde me later bij hen in het water. Om elf uur dekten we de tafel op de bovenverdieping en genoten van de door ons meegenomen picknick. Laci en Eszti lachten, ze straalden zelfs een beetje. Ze zagen er gelukkig uit en eerlijk gezegd was dat alweer een tijd geleden dat we dat gezien hadden. En de picknik was het afsluit stuk van onze inburgeringscursus. Vers gebakken witbrood, gerookte ham van onze dorpsrokerij, kolbász, salami, fikse omelet van onze eigen Gina’s en als afsluiter chocoladetaart van eigen hand.

Wat fijner dan een warm bad en dan.... eten




Gelukkig? Ja en Nieuw jaar natuurlijk ook.

Gelukkig nieuw jaar!

Mip en deze keer natuurlijk ook van Hans.

PIP

KortLevens verhalen en andere dierenvertellingen.

Nee, ik heb geen borstimplantaten met de naam PIP. Noch heb ik mijn ogen laten liften of vet uit mijn buikwand weg laten slurpen. Niets van deze corrigerende ingrepen zijn mij ten deel gevallen. Wel zijn er duizenden mensen per jaar die in Hongarije deze of meer ingrepen laten toepassen. Waar gaat het dan wel om? Het gaat in dit geval om de naam PIP. Hier ligt een geschiedenis aan ten grondslag.

Toen wij jaren geleden door Hongarije trokken hadden we veel pret omdat er op veel muren en bushuisjes Miép stond. De letters stonden er in dikke witte verf en de schrijver ervan leek haast te hebben met dit werk. Het zag er nogal afgeraffeld uit. Niets wetend van de betekenis van deze naam poseerde ik uitgelaten voor de foto met boven mij mijn naam in lelijk schrift. Nadat ik me een beetje ging inlezen in de Hongaarse geschiedenis kwam ik die naam ook tegen en tot mijn grote schrik was het geen roepnaam of een voornaam maar de naam van een extreem rechtse partij. Nu wil het toeval dat een “í” in het Hongaars hetzelfde klinkt als “ie” en zodoende werd mijn naam Míp. Maar nu komt het probleem. Pip lijkt in het niets op borstimplantaten en wil daar ook zeker niet mee geassocieerd worden. Hij is een prachtige oerslimme Border collie die met trots zijn naam draagt. Maar geen fatsoenlijk mens zou nu nog op straat de naam Pip durven roepen zonder dat er vrouwen zijn die plotseling naar hun borsten grijpen met een blik van hoe weet jij dat? Daar moeten we dus iets op verzinnen. Wat? Dat weet ik nog niet. Maar wel dat wij onze lezers in ieder geval een prachtige kerst (ja, ja hier ligt sneeuw) en fantastisch nieuw jaar toewensen.

De mol en de hond.

KortLevens verhalen en andere dierenvertellingen.

Er lag een mol op de deurmat. Een dode mol. De mol was nog niet zo lang dood want het lichaam was nog niet verstijfd. De mol lag er dus wat slapjes bij. Hoewel ik het niet zeker weet heb ik wel een vermoeden wie deze mol om het leven heeft gebracht. Ze is zwart/wit en haar naam is FeFe, prinses van de vangst. Sinds wij kippen hebben kan zo’n dood beestje een probleem opleveren. Was het voorheen altijd Jolene die de vangst in ontvangst nam en daarmee een hele dag kon waken. Met het lijkje in haar mand, grommend en snauwend tegen alles wat er maar een oog op durfde richten. Nu zijn er ook de kippen die zo’n beestje vierendelen om er later een soort kauwgom van te maken. Om de strijd tussen hond en kippen te voorkomen gooide ik de dode mol in de vuilnisbak. Nog voor ik de klep dichtgooide hoopte ik niet dat het onze eigen mol zou zijn. En dat bleek later ook niet zo te zijn. Hans kwam erachter tijdens de avondwandeling met de honden. Hoewel hij een zaklantaarn bij zich had besloot hij het zonder te doen. En voor hij het wist stuitte hij op een enorme molshoop. Althans dat bleek na onderzoek toen hij languit in de tuin lag. Gelukkig maar, want wie anders zou de moestuin zo mooi omwoelen als onze eigen mol.

De mol moest dus in de vuilnisbak om ruzie te voorkomen en aangezien wij gepland hadden om de zondagmarkt weer eens te bezoeken was dit de beste oplossing. Hoewel ik de pest heb aan honden handelaren (niet te verwarren met oprechte fokkers) zijn de pups altijd aantrekkelijk. Ze kijken lief en speels. Maar vooral die neem mij mee blik is moeilijk te weerstaan. Ook voor ouders. Er gebeurd iets magisch. Kinderen, die zomaar de grootste etterbakken van het land kunnen zijn, ontpoppen zich als liefste wezens terwijl ze vol overgave het kleine hondje aaien. Ze nemen de blik van de pup over met de woorden ach mamma kijk eens hoe lief?

Ach mam, kijk eens hoe lief?


De moeder kijkt naar haar kind die haar volkomen in vervoering brengt. De moeder neemt de blik van het kind over en kijkt naar de vader. Een blik die de vader al lang niet meer in haar ogen heeft gezien.
De vader raakt in verwarring van deze liefdevolle blik en dan is het de beurt aan de verkoper. Hij aait de pup, daarna het kind en legt zijn arm om de schouder van de vrouw. Het enige dat de vader nu nog maar hoeft te doen is zijn knip trekken. Want wie wil er doorgaan voor barbaar?

Nee, zeker geen barbaar.




Er zijn twee soorten honden eigenaren. Zij die van ze houden en zij die niet van ze houden. De ene hond raakt in een klein paradijs, de andere hond raakt aan de ketting met een bewegingsvrijheid van een vierkante meter. Toch zal voor beide soorten vanaf 1 januari 2012 een probleem ontstaan. In Hongarije is een nieuwe wet van kracht. Hondenbelasting. Deze wet kan per dorp verschillen, het is maar hoe de burgemeester het ziet. In ieder geval wordt per hond 3.000 forinten (ongeveer 12 euro) per jaar betaald. Mits de hond een volbloed Hongaars ras is, dan vervalt de belasting. Daar staat tegenover dat over valse honden dubbele belasting moet worden betaald. Wie dat bepaalt is nog onduidelijk. Maar toch, Hongaren zijn inventieve mensen en aan belasting betalen hebben ze een behoorlijke hekel en daarom heb ik er alle vertrouwen in dat zij ook voor hun hond een mooie oplossing zullen vinden. Welke? Dat zal na 1 januari blijken en eigenlijk heb ik daar best wel vertrouwen in. En Jolene? Die krijgt voorlopig geen jachttrofee meer dat snapt u wel.

De zus van Jolene?

De broer van Gino?

Mip

Wit of niet wit? Dat is de vraag.

KortLevens verhalen en andere dierenvertellingen.

In het dorp is te merken dat kerstmis op komst is. Boven veel tuinen hing de stoom van kokend water en de geur van afgebrande varkenshuiden. Meestal een familiegebeuren waar met palinka wordt geklonken op een mooie slacht. Nu ik het toch over palinka heb. Dit jaar hebben wij niet veel aandacht besteed aan deze Hongaarse drank. We verzamelden wel wat fruit, gooiden dat keurig in de vaten maar voor de rest lieten we de pulp voor wat het was. Maar palinka heeft nou eenmaal aandacht nodig. Roeren, suiker toevoegen, nog eens roeren en nog meer suiker toevoegen. Laat ik zeggen dat ons hoofd deze zomer zeker niet naar palinka stond. We brachten de vaten wel naar een stoker hier niet al te ver vandaan met de wetenschap dat de opbrengst hooguit een liter of tien of zelfs minder zou zijn. Welnu, de opbrengst is zeker niet veel maar het ergst van alles is dat deze palinka zo vies is dat je er zelfs je ramen niet mee zou willen zemen. Ik moet zeggen dat de gootsteen wel een stuk beter doorloopt sinds wij het spul er in gekieperd hebben. Ach, volgend jaar beter en we hebben nog genoeg van vorig jaar. Maar dit verhaal terzijde ik had het over het kerstgevoel in het dorp en de varkensslacht. Bijna alles van het varken wordt gebruikt en ter plekke verwerkt zoals worsten en bloedpudding. Het werd weer druk aan ons hek maar dit keer met stapels worsten, hurka’s (slupbare bloedworst) en stukken prachtig mals en sappig varkensvlees. De koelkast lag binnen afzienbare tijd vol. Maar wat moet een mens met deze hoeveelheden? Inderdaad, weggeven en mensen blij maken. Vooral de hurka’s vonden gretig aftrek.

Wat ook bij kerstmis hoort is vis. Zoetwatervis. Gronderig van smaak en vettig aan de mond en helrood van de paprikapoeder. Hongaren eten het op de avond voor kerstmis. Niet alle Hongaren, want sommigen vinden het uitgesproken vies. Zoals Eszti, die gruwelt ervan. Maar Laci daarentegen zou wel elke dag kerstavond kunnen vieren. En dat deed hij dan ook een paar dagen geleden. Rond de klok van twaalf uur in de middag een zachte klop klonk op de deur en daar stond hij met een pannetje vol zelfgemaakte karpersoep. De soep was nog warm en kon zo worden gegeten. Maar helaas hadden wij net andere gerechten in de maak waardoor de soep werd doorgeschoven naar een ander moment.

En wat hoort nog meer bij kerstmis? Inderdaad sneeuw en als de weersverwachtingen niet liegen komt dat er morgen al aan. Wel een vreemd gevoel na zo’n tijd van wisselvallige lente. Maar of het echt komt is natuurlijk de vraag. Wij zijn er in ieder geval klaar voor. De kandáló knettert en het hout ernaast is genoeg voor de komende vier dagen. En als we insneeuwen? Genoeg in de vriezer voor de komende maand, met zelfs nog een verse kalfstong die vriendin K kocht bij een slacht in hun dorp, en genoeg gedroogde groenten voor diezelfde tijd. Maar nu eerst maar eens lekker vers kaneelijs maken. Lekker koud met een winterse smaak.

Mip

Zo’n dag.

KortLevens verhalen en andere dierenvertellingen.

Soms is er zo’n dag. Het leek op een gewone maandag. En misschien was het ook wel een gewone maandag, alleen werd die bijzonder omdat alles juist op die ene maandag gebeurde.

Maandag 5 december. Twee weken na het scannen van de prostaat waren wij het wachten op een telefoontje van de oncoloog een beetje zat. Vroeg in de morgen belde Hans een stotterende oncoloog.Of Hans toch nog maar een keer naar Budapest af wilde reizen voor een tweede scan. Maar tegelijk vertelde hij dat het niet mogelijk was om de brachytherapie (een éénmalige bestralingsbom die vier uur duurt) toe te passen, omdat de prostaat geopereerd was. Hmmm… wist hij dat in augustus dan nog niet? Waarschijnlijk wel, maar hij vertelde het niet. Maar natuurlijk is er voor alles een oplossing. Bestraling van buitenaf. Slechts 39 maal en dat op elke werkdag wat dan weer zo’n slordige twee maanden in beslag gaat nemen. Deze bestralingen zullen plaats gaan vinden in Pécs dat slechts vijfentwintig kilometer van ons dorp ligt. Natuurlijk een geluk want dat scheelt uren reizen per dag. Alleen moet er dan wel weer een nieuwe oncoloog aan te pas komen. En daar heeft een mens vrienden voor. Allereerst vriendin K die zeer kundig is in de medische wereld. Zij stuurde ons links en adviezen die hout snijden. Onze Hongaarse vriendin Zs zette meteen haar netwerk in werking en donderdag heeft Hans een gesprek met een nieuwe oncoloog. Na dit bericht stond meteen onze ervaringsdeskundige Nederlandse vriendin M op de stoep en raadde aan om contact op te nemen met haar radioloog in Pécs waar zij zulke goede ervaringen mee had. De machine liep als op nieuwe olie en het was nog maar ochtend. En ondertussen ratelde onze email als een oude telex waarin hartverwarmende en vooral steunende woorden stonden.

Het begon te regenen en dat was ook een geluk, omdat het zo droog was dat onze tuin meer op een woestijn begon te lijken. De kippen waren als een kind zo blij en stampten dat het een lieve lust was tot de wormen eindelijk eens de grond uitkwamen. In de middag deden we nog wat boodschappen. Het werd vroeg donker en de wind nam toe. Met het stuur stevig in handen sloten we aan bij het verkeer dat zich in slakkengang voort bewoog. Eenmaal thuis eerst maar het kippenhok afsluiten. Maar op de veranda zag ik iets vreemds. Het was Gino. Normaal gesproken zit hij als eerste op stok. Ik probeerde hem te lokken maar met geen mogelijkheid wilde hij in het hok. Hij rende naar de overkant en probeerde zich daar schuil te houden. Ik riep Hans te hulp, die greep hem bij de vleugels en onder luid geschreeuw belandde Gino alsnog in zijn hok. Maar er waren maar drie kippen. Met de zaklantaarn zochten wij in de vliegende storm met hevige slagregens de tuin af, tot mij inviel om bij de schuilplek van Gino te kijken. En daar zat zij, Gina. Waterdoornat te bibberen in een hoekje. Het hekje was dichtgewaaid en door haar natte verenpak kon zijn er niet op springen, waardoor zij niet naar het hok kon komen. En Gino wachtte op haar. Hoe mooi kan liefde zijn?

Eenmaal binnen bleef de telefoon rinkelen terwijl ik een deeg voor pizza maakte. Hans was druk met vertellen en ineens leek alsof sinterklaas met paard en al van het dak af donderde. Jas aan en met de zaklantaarn in de hand beschenen wij de dakpannen die door een draaiende windvlaag boven het balkon uit het dak waren gerukt. Precies op de plek waar de bus sinds twee dagen stond (normaal staat die in de garage). Slechts putten waren in de zijkant geslagen en gelukkig waren de autoruiten nog heel.

De kachel snorde evenals de oven die warm stond te worden voor de pizza. Omdat er nog wat rekeningen lagen die betaald moesten besloot Hans dat maar direct te doen tot de pizza klaar was. Ik hoorde een vloek, een intens harde vloek. Ik kreeg het idee dat er iets niet helemaal goed was. Nu hebben wij een bedrijf en daarvoor moet belasting betaald worden. Of je nu wel of niet iets verdient toch heb je maandelijkse verplichtingen. En dat weten we. Maar een paar weken geleden kwam de belastingdienst toch wel met een wat hoog bedrag waarvan onze boekhoudster vertelde dat zij hierover in conclaaf moest. Dat deed ze ook. Maar de belastingdienst denkt daar anders over. Eerst betalen en dan later zien we wel of het teveel is geweest. Ook krijg je hier geen brieven uit naam van één of andere koningin maar heeft de belastingdienst toegang tot je zakelijke bankrekening en die halen ze dan ook gelijk leeg. En als er niet genoeg op staat wachten ze gewoon tot je weer stort.

Nou ja, zo’n dag was het dan. En nu, twee dagen later, denk ik: ach, het kan altijd nog veel erger.

Mip

Een heerlijk avondje.

KortLevens verhalen en andere dierenvertellingen.

Toen ik de bek van de schaar dichtkneep volgde een zachte knak met een sappig geluid. De tak van de frambozenstruik belandde op de grond. Een lieveheersbeestje vloog op. Ik knipte door en hing mijn jas over de stoel, omdat de zon vurig op mijn rug scheen. Het viel me op dat de takken nogal groen waren voor de tijd van het jaar en enige verbazing overviel mij toen ik de nieuwe uitlopers zag. Ondertussen kwamen paard en wagens voorbij met daarop Míkulás en zijn gevolg die zoetigheid uitdeelden aan de jubelende kinderen. Míkulás had het duidelijk warm met die plakbaard en die mijter en met de zakdoek in zijn hand veegde hij af en toe het klamme zweet weg.

Zo half in de middag maakten wij ons op voor vertrek naar onze vrienden K en P. Omdat het nog licht was deed ik een poging om de kippen alvast in het hok te krijgen. Een slapstick voltrok zich voor de ogen van nieuwsgierige honden die maar niet begrepen waar ik nu mee bezig was. Fladderend en rennend ontweken zij net de ingang naar het hok. En toen een achter gebleven kip met een zojuist gevangen muis in het tuinpad verscheen liet ik mijn poging voor wat het was. Ze renden er met z’n allen achteraan tot de muis als kauwgom tussen twee kippensnavels uit elkaar werd getrokken. Het plan was Jolene mee te nemen maar we besloten anders. Omdat er nogal veel vossen zijn bestaat het gevaar dat die, bij het invallen van de avond. gemakkelijk de tuin in kunnen. Een strooptocht in het kippenhok is dan een kwestie van luttele seconden. Maar zie hier Super Jolene die met haar kleine formaat maar oh zo grote bek alles verjaagt wat in de tuin beweegt. En hoe vreemd het ook mag klinken, zij dient als beschermelinge voor onze kippen. Dat “onze” is het juiste woord want andermans kippen lust ze nog steeds rauw.

We vertrokken eerst naar Pécs om nog even wat boodschappen te doen en daarna door naar onze vrienden. In de winkel leek alles gratis. Files bij de kassa met karren vol snoep en andere zoetigheid. Ook hier is het een feest van suiker. Eenmaal op weg waren wij blij met de koeltas want buiten was het nog steeds warm. De zon zakte prachtig in vol ornaat en pas rond vier uur voelde de temperaturen weer wat winters aan.

We hadden een ontzettend gezellige avond met lekker eten, mooie drankjes en gesprekken die er toe doen. De mannen in de keuken en K en ik lekker in de warme en gezellige woonkamer. Het was voor mij even wennen maar het voelde goed om me eens een keer niet met eten te bemoeien. Wie weet gaat dit wel bevallen. De avond vloog voorbij en bij het vertrek knoopten we onze jassen nog eens goed dicht om de kou buiten te houden. We reden naar huis en lieten de avond nog eens passeren. Buiten schermde de maan, de verwarming ging lager en met de jassen losgeknoopt deden we het raam nog maar eens een stukje open. Met 11 graden boven nul was het toch wel een zomerse St. Nicolaas avond.

Bij thuiskomst stonden de honden ons al aan de poort op te wachten. Snel rende ik naar het kippenhok om te bezien of Jolene haar taak voor deze avond goed begrepen had. En dat had ze, de hele club zat compleet op stok waarna ik met een gerust hart de deur kon sluiten. Ja, kippen als je ze hebt ga je er echt aan hechten.

Mip